Hayır. Bu anlamda bir örnek burada sunulacaktır. Eğer bir kulağın işitmesi tamamen normalken, diğer kulakta çok ileri derecede alıcı tip işitme kaybı varsa bu kulakta işitme cihazının yararlı olamayacağı düşüncesiyle işitme cihazı kullanılmaz. Bu çocuklar bazen işitemeyen kulak tarafından gelen konuşmaları anlamada sorunla karşılaşılabilirler. Kabakulak enfeksiyonu edinsel olarak tek taraflı, çok ileri derecede işitme kaybına neden olabilmektedir.

Doğumsal alıcı (sensorinöral) tip işitme kaybının rehabilitasyonunda kullanılan işitme cihazı nedir?

İşitme kayıplının işitme ve iletişim kurma yeteneğinin en yüksek düzeye çıkartılması amacıyla sesi şiddetlendirerek ve bazı yönleriyle değişikliğe uğratarak kullanıcıya ileten elektronik cihazlara işitme cihazları adı verilir. Diğer bir söyleyişle, işitme cihazları, sesin şiddetlendirildikten ve kısmen modifiye edildikten sonra kullanıcısına ileten elektronik cihazlardır. Eskiden beri konvansiyonel nitelikte analog işitme cihazları mevcut olmakla birlikte giderek artan sayıda dijital işitme cihazları üretilmektedir

Doğuştan bilateral sensorinöral işitme kaybı tanısı konan bebeklerde önerilen işitme cihazının tipi ve özellikleri nedir? Her iki kulağında işitme kaybı bulunan bir bebeğin doğal olarak her iki kulağının da cihazlandırılması gerekir. Ancak hastanın her bir kulağının frekansa özgü eşikleri saptanarak, uygun olduğu düşünülen işitme cihazının ince ayarlarının yapılması kural olmalıdır. Oktav frekanslardaki subjektif ve objektif eşiklerin 3. basamakta yer alan Odyoloji merkezlerinde saptanması uygun olacaktır. Diğer bir deyişle ayrıntılı odyolojik testlerin işitme cihazlı veya koklear implantlı rehabilitasyon seçeneklerine karar verilecek olan merkezlerde yapılması doğru bir uygulama olacaktır. Aşağıdaki fotoğrafta analog kulak arkası işitme cihazı ile hastanın kulağına özel hazırlanmış kalıp görülmektedir.

Doğumsal sensorinöral işitme kayıplı bir bebeğin normal işitenlere yakın konuşmayı öğrenebilmesi mümkün müdür? Bu bebeklere ne zaman işitme cihazı veya koklear implant uygulanır? İşitme kayıplı bir yeni doğanın, işitme cihazıyla rehabilitasyonunun sağlanması ve ailesinin özel eğitime tabi tutularak bilinçli ve bilgili davranması durumunda genellikle okul öncesi dönemde normal işiten yaşıtlarının sözel iletişim becerisine yaklaşması mümkündür. Bu amaçla, işitme kaybının olabildiğince erkenden tanınması, bebeğe cihazlı veya implantlı rehabilitasyonunun erkenden yapılması, bebeğin normal işitenlerle sözel iletişim ortamında bulunması, ailesinin ve kendisinin özel eğitim programına zaman geçirmeden başlatılması önerilmektedir.

Öznel tinnitus en fazla sensörinöral işitme kayıplarında görülür. Şiddetli gürültüye maruz kalan kişilerde tiz frekanslı işitme kaybı ve bu frekanslarda tinnitus ortaya çıkar. Anemi, kan hastalıkları, hipertansiyon, hiperlipidemi (kan yağlarının yüksekliği), tiroid hastalıkları, şeker hastalığı, migren (periyodik şiddetli baş ağrısı), sifiliz, multipl skleroz, beyin-sapı tümörleri, perilenf fistülü, Paget hastalığı, ototoksik ilaç kullanımı sonucunda tinnitus oluşabilir. Bazı ilaçlar, özelikle yüksek dozda aspirin, steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar, kinin, çeşitli antibiyotikler ve bazı kanser ilaçları tinnitusa neden olabilmektedir.

İletim tipi işitme kaybına neden olabilen kulak kiri (buşon), orta kulakta efüzyon veya otoskleroz, tinnitusa yol açma olasılığı bulunan ve tedavi edilebilen nedenlerdir.

Tinnitusun önem taşıyan özellikleri tinnitusun şiddeti, frekansı, sürekli olup olmadığı, yerleşimi, psikolojik etkileri, çevre gürültüsünün gösterdiği etkilerdir. Ağrı gibi tinnitus da kişiye özel bir duygudur. Tinnitusunun şiddet ve frekans özellikleri birbirine benzeyen iki hastanın tinnitusa tepkisi birbirinden farklılık gösterebilir.

Nesnel tinnitus

Test edilen kişi tarafından da duyulabilen tinnitus şeklidir. Nabazanla eşzamanlı beliren (pulsatil olan) ve belirmeyenler olmak üzere iki grupta incelenirler.

Pulsatil tinnitusun en sık rastlanan nedenleri arasında glomus tümörleri, vasküler tümörler, hiper tansiyon ve kalp üfürümleri sayılabilir. Pulsatil olmayan nesnel tinnitus nedenleri arasında patent tuba östaki, palatal miyoklonus ve temporomandibuler eklem hastalıkları sayılabilir.

TİNNiTUSTA TEDAVİ

Tedaviden amaçlanan, tinnitus yakınmasına neden olan patolojinin tanınması ve tedavi edilmesidir. Çoğu durmda altta yatan sorun ya tanımlanamaz yada tedavisi olanaklı değildir. İşitme kaybının niteliği, uygulanan saf ses odyometrisiyle kolayca belirlenebilmekte ve işitme cihazıyla işitme kaybının telafi edilebilmesi olanaklı olmalıdır.

Tinnitusun etkisinin azaltılması amacıyla en sık kullanılan yöntem, zaten işitme kaybı da bulunan kulağın işitme cihazıyla amplifikasyondur. Çünkü işitme cihazı yanlızca işitme kaybını telafi etmez, aynı zamanda tinnitusu da maskeler ve rahatsız ediciliğini azaltır. Bu şekilde dış sesli uyaranların tinnitusun kişi tarafından algılanmasını azalttığı, en azından önemli sayıdaki hastada rahatlama sağladığı düşünülmektedir. Önemli derecede işitme kaybı olmayan hastalarda amplifikasyon yapmayan tinnitus maskerleri (sadece tinnitusu baskılamaya yönelik cihaz) kullanabilir.

Öneri

Kafein, alkol, tütün, kırmızı şarap, yıllanmış peynir, aşırı tuzlu gida ile monosodyum glutamat gibi koruyucu maddelerin azaltılması tinnitusun azalmasına yardımcı olabilir.

Önemli yan etkiler yaratmaksızın uzun dönemde tinnitusun tedavisini sağlayan herhangi bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Ancak tinnitusun altında yatan ciddi bir nedenin olup olmadığını bilmeleri, tinnituslu hastalarda önemli ölçüde bir rahatlama sağlayacaktır.

Öncelikli olarak bebekte aşağıda sıralanan yapıların ve işlevlerinin normal olmasıdır: normal işiten bir kulak, normal zeka-konuşmayi etkileyen sinir ve kas yapılarının normalliği-konuşma organlarının normalliği-uygun bir anadil konuşma ortamı, yakın çevrenin sevgisi ve ilgisi, uygun motivasyon. Ayrıca sağlıklı konuşma gelişimi için, konuşmayı engelleyebilecek hastalıkların bulunmaması, zihinsel gelişim gerliği, işitme kaybı, otizm, dil ve konuşma hastalıklarının da bulunmaması gerekir.

Bebeklerde konuşma ve iletişimi bozan hastalıklardan en sık karşılaşılan hastalıklar ve bunlardan tanınması kolay olanlar hangileridir?

Konuşma gelişimini engelleyen faktörlerlerden en sık rastlanan, zihinsel gelişim geriliğidir. Daha sonra, karşılaşılan engeleyici faktör ise işitme kaybıdır. Ancak bu faktörlerden sadece işitme kaybı doğumdan hemen sonra tanınabilmektedir.

Ülkemizde bebeklerin konuşmayı öğrenebilmelerini engelleyen en sık nedenlerden birisi işitme kaybı olduğuna göre bir bebekte işitme kaybının tanınması için konuşmanın gelişimin izlemek doğru bir yöntem midir?

Hayır. Konuşmanın geri olduğu anlaşıldıktan sonra yani 2-3 yaşlarına geldiğinde konuşmayı öğrenmek için duyarlı olduğu dönem geçmek üzeredir.

Eğer konuşmadaki gecikmenin saptanması suretiyle işitme kaybının tanınmasında gecikmeye neden oluyorsa hangi faktörlere ve hangi belirtilere bakarak işitme kaybının tanınması gerekir?

Aileler bebeklerinde konuşmanın öğrenilmesinde gecikme olup olmadığına da dikkat edebilirler, fakat erken farketmek için daha çok insan sesine reaksiyon verilmesi önemlidir. İlk altı ayda agulama sesi normal isitenlerde de işitme kayıplılarda da hemen hemen aynıdır. Bu seslere bakarak tanınamaz. Ancak bu aylarda bebeğin görmesi mümkün olmayan bir noktadan çıkarılan sese bebeğin başını çevirip çevirmediği, gözlerini kırkıp kırpmadığı gibi tepkiler değerli ipuclarını verebilir.

Türkiye’de işitme kaybı, diğer ülkelere kıyasla daha farklı bir sıklıkta mıdır?

Ülkemizin sosyoekekonomik yönden geri bölgelerinde evde ve sağlıksız doğumlarla akraba evliliklerinin sıklığından dolayı bulunduğu gözönüne alınacak olursa oldukça sık olduğu anlaşılmaktadır. Batı Avrupa ülkelerinde 1000′de 1-2 iken ülkemizdeki yeni doğanlardaki işitme kaybı oranının 1000′de 2-3 oranında olduğu belirlenmistir. Ancak yenidoğan yoğun bakım servislerinde bu oran, 100′de 1 ile 3′lere yükselebilmektedir.

İşitme kaybı bir tür iletişim bozukluğu yapan bir hastalık ise bunun giderilmesi mi, yoksa önlenmesi mi daha kolay ve ekonomiktir?

Amerika’da yapilan maliyet-etkinlik araştırmalarına göre işitme kaybının ve zihinsel özürlülüğünün önüne geçilmesi herşeyden önce sağlıklı ve oldukça ucuz olduğu ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla, ülkemizde bu sorunların ortaya çıkmasını azaltmak amacıyla 1. ve 2. dereceden kişilerin birbirleriyle evlenmemeleri gerekir.

İşitme kaybını doktora danışmadan annelerin tanıması mümkün müdür?

Ailelerin kendi başlarına yapabilecekleri bazı gözlemler oldukça yararlıdır:

•  Bebeklik döneminden itibaren hafif uykuluyken, uykuya dalarken orta şiddette a\e\i\u gibi sesleri duyunca uykusundan uyanıyor mu!

•  Altinci ayindan sonra yandan arkadan gelen orta şiddetteki seslere doğru yönelebiliyor mu?

•  Dokuzuncu ayından sonra ismine dönüp bakıyor mu?

•  Bir yaşını tamamlayinca anlamlı bir sözcük üretebiliyor mu?

•  1.5 yaşını aştıktan sonra söylenen bir komutu yerine getirebiliyor mu?

İşitme kaybının önlenmesi kolay olmuyorsa, işitme kaybına erken tanı konmasının ne gibi avantajları olabilir?

Erken tanındığı zaman beyin henüz konuşmayı öğrenmek icin gelişimini henüz tamamlamamıştır. Konuşmanın öğrenilmesi için önemli ve duyarlı dönem henüz atlatılmamıştır. İşte ancak bu şekilde erken dönemde konuşma sesleri bebeğe iletilebilirse, uygulanan eğitim sonuç verebilir ve işitme kayıplı bebeğe normallere yakın konuşabilmesi olanağı sağlanabilir. Oysa işitme kaybının varlığı geç farkedilen, böylece örneğin 5 yaşından sonra işitme cihazı uygulanarak geç konuşma sesleriyle tanışan bir bebeğin konuşmayı öğrenmesi aynı derecede başarılı sonuç vermez.

Kısaca uygun koşullar şunlardır: Doğumla birlikte işitme kaybının erkenden tanınması, işitme kaybına neden olan hastalığa tanı konması (kalıtımsal/gebelikkaynaklı/enfeksiyon kökenli gibi), gerekirse tibbi tedavinin uygulanması, ailenin kısa zamanda işitme kaybının varlığına adapte olması, ailenin bebeklerindeki özel sorun hakkında bilinçlendirilmesi, 6 aylık olmadan bebeğin kulağına uygun kulak kalıplı işitme cihazlarına kavusturulması ve ailenin özel konuşma eğitimine tabi tutulmasıdır.

Doğumsal işitme kayıpları annenin doğumdaki yaşadığı tıbbi sorunlara mı bağlıdır, yoksa kontrol edilemeyen kalıtımsal faktörlere mi bağlıdır?

Sosyoekonomik yönden geri kalmış yörelerdeki annelerin bebeklerinde doğumda yaşanan olumsuz faktörler ile kalıtımsal faktörler, ileri yörelerdekinde ise özellikle kalıtımsal faktörler ön plana çıkmaktadır.

Bir bebekte işitme kayıplı zamanında tanındığı takdirde bu bebek hangi süreçlerden geçerek konuşmayı öğrenebilir?

Önce anne ve babasının konuşmasına tanık olarak ve onları taklit ederek konuşmayı ogrenmeye başlar. İlk dönemlerden itibaren bir papağan gibi anlamaksızın konuşmayı taklit ettirmeye çalışmak genellikle olumlu sonuç vermez. İlk günlerden itibaren bebeğin normalde birbiriyle konuşan iki yetişkin gibi sözlü diyaloğa dayalı iletişim ortamı yaratarak konuşmayı öğrenmesini sağlayabiliriz

Doğar doğmaz işitme kaybının varlığı kesinleşen bir bebeğe en kısa zamanda işitme cihazı uygulanır. Özellikle konuşma seslerine en fazla duyarlı olduğu bu dönemde beyin konuşma seslerinden yoksun bırakılmamalıdır. Bu nedenle, yukarda belirtildiği üzere, Ulusal Yenidoğan İşitme Taraması programının temel hedefi, doğar doğmaz işitme kaybının tanınması ve en geç ilk altı ay içinde, bebeğe özel seçilmiş işitme cihazı veya koklear implantın kullanılmasıyla birlikte bebek ve ailesi için özel eğitim sürecinin başlatılmasıdır.

İleri ve çok ileri derecede işitme kayıplı bir bebekte işitme cihazı sıklıkla 3-6 ay kadar kullanılmakta, böylece bebeğin serbest alanda cihazlı ve cihazsız işitme eşiklerinin test edilmesi suretiyle bebeğin gerçek duyma eşiklerine ulaşılmaktadır. İşitme cihazıyla birlikte sözel uyaranlara duyarlılığının gelişmediği anlaşılacak olursa, zaman geçirmeden koklear implant uygulamasına geçilmektedir.

Günümüzde kullanılan bir koklear implant modelinin dış parçaları

Koklear implant dış parçalarının yetişkin bir hastadaki pozisyonu

Ancak kişinin tek taraflı mı çift taraflı mı cihaz kullanacağı, tek ise hangi kulağına işitme cihazı kullanacağı, cihazın tipi ve modeli kendi isteğine değil, işitme kaybının derecesine ve türüne göre uygulayıcı uzman yardımıyla belirlenir. Sağlıklı ve doğru olan yöntem genellikle budur.

İşitme cihazı satışında, çok önemli olmasına rağmen herhangi bir denetim yapılmadığından bu konu çok önemlidir. İşitme kayıplının uygulayıcı uzmanın önerdiği tip ve modeldeki işitme cihazının kullanması doğru bir seçim olacaktır. Özellikle bebeklerde uygulayıcı uzman (odyolog) olmadan işitme cihazı seçim ve uygulamasının yapılmaması gerekir. İşitme cihazı alınırken yaşadığınız bölgedeki hastanelerde bulunan işitme-konuşma-denge ünitelerinde görev yapan odyoloji konusunda uzmanlığı bulunan kişilerden konuyla ilgili görüş alınması hastanın yararına olacaktır.

]]> http://www.dogukaradenizisitme.com.tr/kimler-isitme-cihazi-kullanmalidir/feed 0 http://www.dogukaradenizisitme.com.tr/isitme-kayiplarinin-tipleri-nelerdir http://www.dogukaradenizisitme.com.tr/isitme-kayiplarinin-tipleri-nelerdir#comments Sun, 22 Mar 2009 20:41:00 +0000 admin http://www.dkisitme.com/?p=57 İşitme kayıpları çok çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulabilirse de bunların içinde en önde gelen sınıflama işitme kaybının yerleştiği bölgeye göre yapılan sınıflamadır.

İşitme kaybını yaratan hastalık dış ve orta kulakta yerleşmişse (kepçe anomalileri, dış kulak yolunun oluşmadığı durumlar, kulak zarı hastalıkları, orta kulak kemikçiklerinin çeşitli hastalıkları buna dahildir.) buna sesin iç kulağa iletilmesinde sorun olduğu için iletim tipi işitme kaybı adı verilir. İç kulak ve/veya işitme sinirinin etkilendiği doğumsal veya edinsel hastalıklarda o kulağın sesi algılamasında bozukluk olduğu için alıcı (sensorinöral) tip işitme kaybı oluşur. Alıcı tip işitme kaybında hastalığın hangi noktada sınırlı olduğunu (iç kulakta, işitme sinirinde veya her ikisinde) geleneksel işitme testleriyle belirlemek zor olduğu için her iki organın tutulması söz konusuymuş gibi kabul edilir. Ancak doğumsal işitme kayıplarının genellikle iç kulak kökenli olduğu, edinsel işitme kayıplarının hem iç kulak hem işitme siniri veya ayrı ayrı her birini tutabileceği söylenebilir. Doğumsal işitme kayıplarında iç kulak kökenli olma olasılığı çok yüksek olduğu için tam tedavi olasılığı zayıftır. Buna karşılık yetişkinlerde sonradan edinilen hastalıklara bağlı olarak gelişen işitme kaybında bu işitme kaybının tedavi edilebilme olasılığı da göz önüne alınmalıdır. İşitme kaybı tiplerini 5 temel grupta ele almak mümkündür.

• 1- İletim tipi işitme kaybı
• 2- Sensörinöral (S/N) işitme kaybı
• 3-Mikst tip işitme kaybı
• 4-Fonksiyonel işitme kaybı
• 5-Santral işitme kaybı

İletim tipi işitme kayıpları, dış ve orta kulak fonksiyonlarının bozulması sonucu ortaya çıkan işitme kayıplarıdır. Genellikle tıbbi ve cerrahi olarak tedavi edilebilir. Tedavinin başarısız olduğu durumlarda işitme cihazına gerek duyulur. Atrezik kulak kepçesi, buşon, stenoz, yabancı cisim, eksternal otit, karsinomlar, kulak zarı hastalıkları, orta kulak hastalıkları, östaki kanalı hastalıkları iletim tipi işitme kaybına neden olabilmektedir.

Sensorinöral işitme kayıpları: İç kulakta veya iç kulaktan beyin kabuğuna kadar olan işitsel yolda meydana gelen bozulmalar sonucunda ortaya çıkan işitme kayıplarıdır. Meniere sendromu, akustik travma, kafa travması, ototoksik ilaçlar, viral enfeksiyonlar, presbiakuzi (yaşlılıkla birlikte gelişen işitme kaybı), vestibuler schwannoma (beyinsapı tümörü) vb patolojiler sensorinöral tip işitme kayıplarının en sık görülen nedenlerindendir.

Mikst tip işitme kayıpları, iletim ve sensorinöral patolojilerin aynı kulakta oluşması sonucunda gözlenen işitme kayıplarıdır. Genellikle orta kulağın müzmin iltihapları bu tip işitme kaybından sorumludur.

Fonksiyonel işitme kayıpları, organik kökeni olmayan, emosyonel ya da çıkar sağlamaya yöneil olarak beliren işitme kayıplarıdır.

Santral işitme kayıpları ise genel olarak koklear çekirdekler ve işitsel korteks arasında özellikle iki taraflı tutulum sonucunda ortaya çıkan işitme bozukluklarıdır. Oldukça nadir olarak rastlanır.

YAŞ DÖNEMLERİNE GÖRE İŞİTME KAYIPLARININ GÖRÜLME SIKLIĞI ve TEDAVİLERİ

Alıcı Tip İşitme Kaybı : Her dönem görülebilir. En sık iç kulağın etkilenmesiyle birliğkte Erken beliren doğumsal iç kulak kökenli işitme kayıpları genellikle iki taraflıdır ve ileri derecededir. Yaşlılığa bağlı olarak yerleşen tip iki taraflı olmakla birlikte 65 yaşlarından sonra etkisini gösterir. İlerleyici (progresif) tiptedir. Başlangıçta tiz seslerin algılanmasındaki bozuklukla kendini gösterir. En karakteristik özelliği ise işitilmesine rağmen konuşma seslerinin gürültü olarak algılanmasıdır.

İletim Tipi İşitme Kayıpları: Doğumsal olarak ortaya çıkmasına nadiren de olsa rastlanır. Örneğin dış kulak yolunun açılmaması, kepçenin olmaması gibi durumlar çok kolaylıkla görülen iletim tipi işitme kaybına neden olur. Bu tip durumlarda bir an önce Kulak-Burun-Boğaz doktoruna başvurulması gerekir. Öncelikle ilaçlı ve cerrahi tedavinin yerine getirilmesi gerekir. İletim tipi işitme kaybının bebeğin konuşmayı edinebilmesini engelleyici bir faktör olmaktan çıkarmak gerekir. Ancak uygulanan medikal ve cerrahi yöntemler işitmeyi sözel iletişim için yeterli duruma getiremezse, işitme cihazıyla rehabilitasyon gündeme gelecektir. Normal işitmeye kavuşamayan bir bebek, kon uşmayı öğrenemeyecek, okul dönemi çocuğu ise eğitimde başarılı olamayacaktır.

Çocuğunuzun işitme kaybı olduğunu düşünüyorsanız haklı olabilirsiniz. Aşağıdaki kontrol listesi, çocuğunuzun bir işitme kaybı olduğunun belirlenmesinde yardımcı olacaktır. Her maddeyi dikkatlice okuyun ve sadece size, ailenize veya çocuğunuza uyan faktörleri dikkate alın.

Çocuğunuzda işitme kaybı olup olmadığını anlamak için aşağıdaki maddeleri inceleyin

İşitme kaybı için göstergeler -Bebeğinize uyan her maddeyi kontrol edin:

• Hamilelik sırasında anne kızamıkçık ve benzeri viral bir enfeksiyon veya ağır bir grip geçirdiyse,
• Hamilelik sırasında anne alkollü içecek tüketiyse,

Yenidoğan (doğumdan ilk 28 güne kadar olan dönemde)

Ne Yapmanız Gerekir?

Bu göstergelerden bir veya daha fazlasını saptadıysanız, çocuğunuzda işitme kaybı olasılığı mevcuttur. Çocuğunuzda bu göstergelerden bir veya daha fazlası varsa, çocuğunuzu kulak muayenesi ve işitme testine götürmeniz gerekir. Bu herhangi bir yaşta, doğumdan hemen sonra bile yapılabilir.

Bu faktörlerden hiçbirini belirlemediniz, fakat çocuğunuzun normal duymadığından şüpheleniyorsanız, çocuğunuzun doktoru endişelenmiyorsa bile çocuğunuzun işitmesini test ettirin.

Testin sonucunda kaybedilen hiçbir şey yoktur, işitme kaybı olmadığı anlaşılsa bile yapılan testin bebeğinize bir zararı olmaz. Ne var ki, çocuğunuzda işitme kaybı varsa, geç tanı konması konuşma ve lisan gelişimini etkileyebilir.

Bu kontrol listesi maddelerinin hiçbiri bulunmasa bile işitme kaybı mevcut olabilir.

Bebeklik döneminden itibaren çocuklarda farklı derecelerde işitme kaybı olabilir. Sizler bebeklerinizdeki işitme kaybını keşfedecek kişilersiniz. Çünkü onlarla en fazla vakit geçiren sizsiniz. Eğer herhangi bir zaman bebeğinizin işitme kaybı olduğunu düşünürseniz bunu mutlaka konunun uzmanı olduğu bilinen doktorunuzla görüşün.

Bebeğinizin duyması profesyonel olarak herhangi bir yaşta test edilebilir. Bilgisayarlı işitme testleri yenidoğanları taramayı mümkün kılar. Bazı bebeklerin diğerlerine göre ortalamadan daha fazla işitme kaybı olasılığı vardır. Bu listedeki herhangi bir maddeyi belirlerseniz, mümkün olan en kısa zamanda çocuğunuza işitme testi yaptırmalısınız.

Okula başlamadan önce tüm çocuklara işitme testi yapılmalıdır. Bu anne, baba veya çocuğun farketmediği hafif işitme kayıplarını ortaya koyabilir. Tek kulaktaki bir kayıp bu yolla saptanabilir. Böyle bir kayıp, belirgin olmasa da konuşma ve lisanı etkileyebilir.

İşitme kaybı kulak kiri veya kulakta sıvı birikmesinden bile kaynaklanabilir. Bu tipte geçici işitme kaybı olan bir çok çocuğun, ilaç tedavisi veya küçük bir cerrahiyle işitmesi düzeltilebilir.

Geçici işitme kaybının tersine bazı çocukların kalıcı nitelikte iç kulak kökenli işitme kaybı bulunabilir. Bu çocukların çoğunluğunun bir miktar kullanılabilir işitmesi olur. Çok azı tamamen sağırdır. Erken teşhis, erken işitme cihazı uygulanması ve özel eğitim programlarına erken başlamak, çocuğun mevcut işitmesinden en etkin bir biçimde yararlanılmasını ve anadilini edinmesini sağlayabilir.

(2) Kulak zarı haraketleniyor, ses enerjisi orta kulaktaki kemikçiklerin mekanik hareketi aracılığıyla oval pencereye iletilir.

(3) Stapesin oval pencerenin esnek memranını itmesiyle titreşimler iç kulaktaki sıvılara (perilenf) iletilir)

(4)(5) İç kulaktaki sıvı hareketleri duyu hürelerinin bulunduğu mavi ile gösterilmiş kanala iletilir. Koklear kanal adı verilen bu kanaldaki duyu hücreleri mekanik enerjiyi elektriksel enerjiye çevirirç

(6) Daha sonra işitme siniri yoluyla elektriksel enerji üst merkezlere iletilir.

Dış, orta ve iç olmak üzere üç ana kısımda incelenebilir.

Dış kulak; kulak kepçesinden itibaren dış kulak kanalı ve kulak zarına kadar olan bölümü ifade eder. Seslerin toplanarak orta kulağa iletildiği bölümdür. Ses, “huni” görevi yapan dış kulak (kepçe ve dış kulak yolu) aracılığıyla orta kulağa yönlendirilir. Kulak kepçesi özellikle önden gelen sesleri dış kulak yoluna yönlendirir. Sonuçta, arkadan gelen seslerin şiddeti azalarak dış kulak kanalına erişir. Yaklaşık 2.5 santimetre uzunluğundaki bu kanalın içinde ilerleyen seslerin tümü kulak zarına (membrana tympani) iletilir. Bu seslerden dış kulak kanalının rezonans frekansı olarak tanımlanan frekanslardaki seslerin şiddetinde (kulak kanalının rezonans etkisiyle) bir miktar yükselme olur. Ses dalgalarının temas etmesiyle birlikte kulak zarı titreşime girer.

Orta kulakta, birisi kulak zarına yapışık ve birbirleriyle eklem yapmış pozisyonda bulunan toplam üç kemikçik bulunmaktadır. Yaklaşık 2 santimetrekare hacmindeki orta kulak, çeşitli mekanizmalarla kendisine ulaşan sesin şiddetini arttırmaktadır. Orta kulak, akustik enerji için transformatör ve amplifikatör görevini yerine getirmektedir. Dış ile orta kulak arasında mevcut olan kulak zarı kendisine ulaşan titreşimi, birbirine bağlı eklem yapan sırasıyla çekiç (malleus), örs (incus) ve özengi (stapes) aracılığıyla oval pencereye iletir. Sonuncu kemikçik (özengi), orta ve iç kulaklar arası iki pencereden birisi olan oval pencereyi kapatır. Zara erişen ses dalgaları, bu pencere yoluyla ve kemikçikler aracılığıyla, iç kulak sıvılarında ilerleyen dalgalara dönüşür.

İç kulağın iki görevinden birisi baş hareketlerinden haberdar olunmasını sağlar. İkinci görevi ise çevredeki sesleri işitmesidir. Kulağın işitme işlevi sayesinde “sesin” varlığından söz edebiliyoruz. Atmosferde yayılan herhangi bir dalganın ses olarak tanımlanabilmesi için kulağa ve kulağın işitme işlevine ihtiyacımız olur.

Kısaca ifade edilecek olursa orta kulakla iç kulak arasında bulunan oval pencere orta kulak kemikçiklerindeki titreşimleri iç kulaktaki sıvıya basınç değişiklikleri şeklinde iletir. Basınç değişiklikleri, iç kulak yapıları ile sinirsel uyarıma dönüştürlürür ve uyarılar işitme siniri ve diğer sinirler yoluyla beyne iletilir.

Saf ses işitme eşikleri belirlenen bir hastanın 500-1000-2000 Hz frekanslarındaki hava yolu eşiklerinin ortalamalarının her bir kulak için saptanması sonucunda o kulağın işitme kaybının düzeyi belirlenmiş olur. Bu ortalama 15 dB’ den az ise normal sınırlarda sayılır. Bunun üzerindeki değerler ise işitme kaybı olarak tanımlanır. İşitme kaybının derecelendirilmesi bu ortalamaların aşağıda belirtilen kriterlere göre yapılması gerekir:

Bu derecelendirme, her bir kulak için 500/1000/2000 Hz oktav frekanslarında elde edilen hava yolu eşiklerinin ortalamasına dayanılarak yapılır.

Örnek olarak yandaki odyogramda sağ ve sol kulakta normal işitmeyle uyumlu bir odyogram gösterilmiştir. 0 dB İşitme Düzeyi sesin olmadığı anlamında değil, normal işiten genç yetişkinlerin işitme eşiklerinin ortalmasını yansıtan standart bir değerdir.

• İşitme kaybı olan bir bireyi normal sınıfına sokmak olanağı bulunmasa da bunu 1,5-2m.’lik bir mesafedeki (normal konuşma ortamında iki kişinin arasındaki mesafe) seslerin duyulabilmesini sağlayacak bir işitme düzeyi hedeflenir.

• 1-2 yaşlarında konuşmayı öğrenme aşamasında olan bir bebek için bu mesafe kucağında bebeğini tutmuş anne ve bebek arasındaki mesafe göz önüne alınarak 50-75 cm olarak ayarlanmalıdır.